شروط ضمن عقد نکاح

شروط-ضمن-عقد-نکاح

شروط ضمن عقد نکاح از سوی زوجین در زمان عقد امضا و به موجب آن زوج متعهد به ایفای شروط دوازده گانه می گردد. با امضای هر یک مرد متعهد می شود که در صورت تخلف، زوجه وکیل و وکیل در توکیل می باشد. در این صورت زن با مراجعه به دادگاه و اثبات تخلف خود را مطلقه می کند.

به علاوه در سند ازدواج مرد به زن وکالت می دهد در صورت بذل مهریه و حقوق مالی، زوجه از طرف زوج قبول بذل کند.

طرفین می توانند علاوه بر شروط چاپی، در مورد شرطی که خلاف مقتضای عقد نکاح نباشد توافق کنند.

در نوشته حاضر وکیل خانواده به طور کاربردی به بیان شروط ضمن عقد پرداخته است.

شروط‌ ۱۲ گانه ضمن عقد نکاح

این شروط که در سند نکاحیه با فرم چاپی هستند به شرح ذیل می باشند:

الف- ضمن عقد نکاح/خارج لازم زوجه شرط نمود هرگاه طلاق بنا به درخواست زوجه نباشد و طبق تشخيص دادگاه تقاضای طلاق ناشی از تخلف زن از وظایف همسری يا سوءاخلاق و رفتار وی نبوده زوج موظف است تا نصف دارائی موجود خود را در ایام زناشوئی که با او بدست آورده يا معادل آنرا طبق نظر دادگاه بلاعوض به زوجه منتقل نماید.

ب- ضمن عقد نکاح/عقد خارج لازم زوج به زوجه وکالت بلاعزل با حق توکیل غیر داد که در موارد مشروحه زیر با رجوع به دادگاه و اخذ مجوز از دادگاه پس از انتخاب نوع طلاق خود را مطلقه نماید و نیز به زوجه وکالت بلاعزل با حق توکیل غیر داد تا در صورت بذل از طرف او قبول نماید.

مواردی که زن می تواند حسب مورد از دادگاه تقاضای صدور اجازه طلاق نماید بشرح زیر است:

۱- استنكاف شوهر از دادن نفقه زن به مدت ۶ ماه به هر عنوان و عدم امكان الزام او به تأديه نفقه و همچنين در موردي كه شوهر ساير حقوق واجبه زن را به مدت ۶ ماه ايفا نكند و اجبار او به ايفا هم ممكن نباشد.

۲- سوء رفتار يا سوء معاشرت زوج به حدي كه ادامه زندگي را براي زوجه غيرقابل تحمل نمايد.

۳- ابتلاي زوج به امراض صعب‌العلاج به نحوي كه دوام زناشويي براي زوجه مخاطره‌انگيز باشد.

۴- جنون زوج در مواردي كه فسخ نكاح شرعا ممكن نباشد.

۵- عدم رعايت دستور دادگاه در مورد منع اشتغال زوج به شغلي كه طبق نظر دادگاه صالح، منافي با مصالح خانوادگي و حيثيت زوجه باشد.

۶- محكوميت شوهر به حكم قطعي به مجازات ۵ سال حبس يا بيشتر يا به جزاي نقدي كه بر اثر آن عجز از پرداخت منجر به ۵ سال بازداشت شود یا به حبس و جزای نقدی که مجموعاً منتهی به ۵ سال یا بیشتر بازداشت شود و حكم مجازات در حال اجرا باشد.

۷- ابتلاي زوج به هرگونه اعتياد مضري كه به تشخيص دادگاه به اساس زندگي خانوادگي خلل وارد آورد و ادامه زندگي مشترک را برای زوجه دشوار باشد.

۸- زوج، زندگي خانوادگي را بدون عذر موجه ترك كند. تشخيص ترك زندگي خانوادگي و تشخيص عذر موجه با دادگاه است و يا شش ماه متوالي بدون عذر موجه از نظر دادگاه غيبت كند.

۹- محكوميت قطعي زوج در اثر ارتكاب جرم و اجراي هرگونه مجازات اعم از حد و تعزير در اثر ارتكاب جرمي كه مغاير با حيثيت خانوادگي و شؤون زوجه باشد. تشخيص اين كه مجازات مغاير با حيثيت خانوادگي است با توجه به وضع و موقعيت زوجه و عرف و موازين ديگر با دادگاه است.

۱۰- در صورتي كه پس از گذشت ۵ سال، زوجه از شوهر خود به جهت عقيم بودن و يا عوارض جسمي ديگر صاحب فرزند نشود.

۱۱- در صورتي كه زوج مفقودالاثر شود و ظرف ۶ ماه پس از مراجعه زوجه به دادگاه پيدا نشود.

۱۲- زوج همسر دیگری بدون رضايت اختيار كند يا به تشخيص دادگاه نسبت به همسران خود اجرای عدالت ننمايد.

امکان توافق بر شروط دیگر

در حقوق ایران حق طلاق با مرد است. لذا برای اینکه زوجه بتواند مطلقه شود لکن مرد به جدایی رضایت نداشته باشد باید تخلف مرد از یکی از شروط ضمن عقد نکاح را ثابت کند.

همچنین زوجین ضمن عقد می توانند هر شرطی که مخالف قانون نباشد را قرار دهند. از نظر حیات حقوقی، شروط یا صحیح هستند یا باطل. گاهی شرط هم خود باطل است و هم باطل کننده عقد است. بنابراین باید دقت شود بر چه شرطی توافق می شود.

طبق ماده ۱۱۱۹ قانون مدنی طرفین می توانند نسبت به شروط دیگری ضمن عقد توافق کنند. موارد مذکور در ماده جنبه تمثیلی دارند. به این معنا که می توان علاوه بر آن ها شروط دیگری نیز شرط نمود.

بیشتر بدانید:

ماده ۱۱۱۹ قانون مدنی – تحلیل ماده

رای وحدت رویه

رای وحدت رویه شماره ۷۱۶ مورخ ۱۳۸۹/۷/۲ دیوان عالی کشور

◇ نظر به اینکه مطابق ماده 1108 قانون مدنی تمکین از زوج تکلیف قانونی زوجه است، بنابراین در صورتی که بدون مانع مشروع از ادای وظایف زوجیت امتناع و زوج این امر را در دادگاه اثبات و با اخذ اجازه از دادگاه همسر دیگری اختیار نماید، وکالت زوجه از زوج در طلاق که به حکم ماده 1119 قانون مدنی ضمن عقد نکاح شرط و مراتب در سند ازدواج ذیل بند ب شرایط ضمن عقد در ردیف12 قید گردیده، محقق و قابل اعمال نیست، لذا به نظر اکثریت اعضاء هیأت عمومی دیوان عالی کشور رأی شعبه چهارم دادگاه تجدیدنظر استان همدان که با این نظر انطباق دارد موردتأیید است. این رأی طبق ماده270 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری در موارد مشابه برای شعب دیوان عالی کشور و کلیه دادگاه‌ها لازم‌الاتباع است.

نمونه آرای قضائی

◇ اگر حق زوجه برای انتخاب مسکن محدوده تهران باشد، به این معنی است که بدون رضايت زوجه‌، خارج از شهر تهران منزل اختیار نشود نه اینکه تعیین مسکن در هر جای تهران با زوجه باشد.

(دادنامه ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۳۰۰۰۹۲۸ – ۱۳۹۳/۶/۱۵ شعبه ۳۰ دادگاه تجدیدنظر تهران)

◇ به موجب بند ۱۲ شروط ضمن عقد نکاح، ازدواج مجدد زوج بدون رضايت زوجه از موجبات تحقق وکالت زوجه در طلاق است که با توجه به اطلاق ازدواج مجدد، شامل ازدواج دائم و موقت می شود. همچنین نزدیکی به عنوان قید تاثیر ازدواج مجدد ذکر نگردیده بنابراین عدم نزدیکی با همسر دوم تاثیری بر وکالت در طلاق زوجه ندارد.

(دادنامه ۹۳۰۹۹۷۰۹۰۶۱۰۰۱۸۴ – ۱۳۹۳/۳/۲۵ شعبه ۱ دیوان عالی کشور)

 

جهت دریافت مشاوره تخصصی در امور خانوادگی با شماره های ۰۹۱۲۲۰۹۲۰۴۶ – ۰۲۱۸۸۷۴۶۳۶۱ تماس بگیرید.

 

سوالات متداول

۱- آیا حکم قطعی پرداخت نفقه برای درخواست طلاق زوجه کافی است؟

برای این منظور باید علاوه بر محکومیت زوج به پرداخت نفقه، رای را اجرا ننماید.

۲- با محکومیت زوج به حبس، درخواست طلاق زوجه چگونه است؟

پس از محکومیت به حبس و زندانی بودن زوج، زوجه می تواند دادخواست طلاق را ثبت کند.

۳- اگر پس از درخواست طلاق، زوج نفقه محکومیت را پرداخت کند تکلیف طلاق چه می شود؟

خللی بر دعوی طلاق به وجود نمی آورد. با عدم اجرای رای نفقه، حق زن بر طلاق ایجاد شده است. در این صورت یکی از شروط ضمن عقد نکاح برای طلاق محقق شده است.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *