طلاق توافقی و مراحل آن

طلاق-توافقی

طلاق توافقی، یکی از راه‌های جدایی زوجین است که به موجب آن زن و شوهر با توافق یکدیگر تصمیم به متارکه می گیرند. به موجب آن معمولاً زوجه تمام یا بخشی از مهریه ضمن عقد را بذل می کند.

دادگاه بر اساس توافقات طرفین در خصوص حقوق مالی زوجه، حضانت فرزند مشترک. نحوه ملاقات و نفقه فرزند گواهی عدم امکان سازش صادر می نماید.

در نوشته حاضر وکیل خانواده به طور کاربردی، به بیان طلاق توافقی، شرایط و مراحل آن، چگونگی تصمیم‌گیری در مورد حقوق مالی زن و مباحث مربوط به فرزند مشترک پرداخته است.

طلاق توافقی و مراحل آن

طلاق توافقی، یکی از راه‌های جدایی زوجین است که به موجب آن زن و شوهر با توافق یکدیگر تصمیم به متارکه می گیرند. به موجب آن معمولاً زوجه تمام یا بخشی از مهریه ضمن عقد را بذل می کند.

در طلاق توافقی، زوجین در مورد حقوق مالی زوجه شامل مهریه، نفقه، جهیزیه و اجرت المثل ایام زوجیت توافق می کنند. همچنین در مورد امور مشترک شامل حضانت فرزند (فرزندان)مشترک نابالغ و نحوه ملاقات فرزند و سایر موارد توافق می کنند.

اقامه دعوی طلاق توافقی منوط به صدور گواهی عدم انصراف از طلاق می باشد. این نوع طلاق، بائن بوده و از نوع خلع می باشد.

بیشتر بدانید:

مراحل رسیدگی در طلاق توافقی

رسیدگی در طلاق توافقی

طلاق توافقی یکی از انواع طلاق است که با توافق زن و شوهر واقع می شود. زن و شوهری که با یکدیگر تفاهم ندارند، می توانند به صورت توافقی از یکدیگر جدا شوند.

در طلاق توافقی مانند سایر دعاوی خانواده باید به دعوی رسیدگی شود. بدون رای دادگاه، هرچند زوجین توافق بر طلاق کنند، مجوز اجرای طلاق نخواهد بود.

مهریه در طلاق توافقی

به محض وقوع عقد نکاح زن مالک مهریه ضمن عقد شده و می تواند هر زمان آن را مطالبه نماید. یکی از مواردی که در طلاق توافقی باید به آن رسیدگی شود مهریه زوجه است. زن می تواند مهرش را نگیرد و آن را بذل کند و زوج قبول بذل نماید.

طرفین می توانند توافق کنند زن مهرش را نگیرد یا بخشی از آن را بگیرد و یا به هر نحو دیگری در این مورد به توافق برسند. دادگاه در گواهی عدم امکان سازش موارد توافق طرفین را قید می نماید.

بیشتر بدانید:

مهریه در طلاق توافقی

اجرت المثل ایام زوجیت در طلاق توافقی

دستمزد کارهایی که زوجه در طول زندگی زناشویی در منزل مشترک انجام داده را اجرت المثل ایام زوجیت می گویند. برای اینکه بتوان آن را مطالبه نمود احراز دو شرط لازم است:

اول: کارهایی که انجام شده به دستور شوهر بوده باشد؛ دوم: زن قصد تبرع (مجانی کار کردن) در انجام امور منزل را نداشته باشد.

نفقه زن در طلاق توافقی

دادگاه ضمن گواهی عدم امکان سازش می بایست تکلیف حقوق مالی زن و حقوق مشترک زن و شوهر را مشخص نماید. یکی از مواردی که لازم است به آن رسیدگی شود، نفقه زوجه است.

زن می تواند علاوه بر نفقه فعلی، نفقه گذشته را نیز از مرد مطالبه کند. چون این نوع طلاق به صورت توافقی است و زوجین با یکدیگر سازش می کنند. دادگاه مراتب توافق طرفین را در دادنامه صادره می آورد.

بیشتر بدانید:

نفقه در طلاق توافقی

جهیزیه

زن می تواند جهیزیه که به منزل مرد آورده را در زمان طلاق مسترد کند. اسباب و اثاثیه و ملزومات زندگی مشترک که در شروع زندگی زناشویی به منزل مرد آورده می شود جهیزیه گفته می شود. در ضمن طلاق توافقی طرفین در مورد جهیزیه با یکدیگر به سازش می رسند.

حضانت و ملاقات فرزند مشترک

دادگاه ضمن گواهی عدم امکان سازش تکلیف حضانت فرزند مشترک که به سن بلوغ نرسیده را روشن می نماید. دختر در نه سالگی و پسر در پانزده سالگی از حضانت خارج می شوند. معمولاً زن و شوهر در این موارد توافق می کنند فرزند نابالغ نزد کدام یک باشد.

هر یک از والدین که حضانت بر عهده اش نیست، حق ملاقات فرزند مشترک را خواهد داشت. دادگاه نحوه ملاقات، روز و تعداد ساعات آن را در صورت عدم توافق طرفین تعیین می نماید.

گواهی عدم امکان سازش در طلاق توافقی

دادگاه به دعوی زوجین رسیدگی می کند. در این دعوی نیازی به تعیین وقت رسیدگی نمی باشد. توافقات طرفین در خصوص مهریه، نفقه زوجه و فرزند مشترک، اجرت المثل، جهیزیه …ضمن گواهی آورده می شود. مدت اعتبار گواهی عدم امکان سازش ۳ ماه از تاریخ ابلاغ دادنامه قطعی به زوجین یا وکلای آنها است (مواد ۳۴ الی ۳۷ قانون حمایت خانواده).

چنانچه در این مدت، صیغه طلاق جاری نشود یا زوج از طلاق منصرف شود، اعتبار گواهی عدم امکان سازش، ساقط می شود. با بی اعتبار شدن گواهی، کلیه مندرجات و توافقات ضمن آن نیز از اعتبار ساقط می شوند.

نحوه اجرای طلاق و ثبت آن

زوجین یا وکلای هر یک پس از صدور گواهی عدم امکان سازش برای اجرای طلاق به یکی از دفاتر طلاق مراجعه می کنند. زوج باید در زمان اجرای صیغه طلاق حقوق مالی زن که در گواهی صادره آمده را پرداخت نماید.

با پذیرش دعوی اعسار و تقسیط مهریه یا رضایت زن، طلاق جاری می شود. زن می تواند آنچه از حقوق مالی در زمان اجرای طلاق نگرفته را با حفظ آنها، بعدا مطالبه نماید.

اعسار زوج در طلاق توافقی

زوج باید در زمان اجرای طلاق، مهریه،نفقه و سایر حقوق مالی زن را پرداخت کند. قبل از پرداخت، طلاق اجرا نمی شود مگر حکم قطعی اعسار زوج صادر شده باشد(ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده). در طلاق توافقی، زوجین در مورد پرداخت امور مالی زن ضمن گواهی عدم امکان سازش توافق می نمایند.

بیشتر بدانید:

اعسار چیست؟

تعهد شخص ثالث در طلاق توافقی

گاهی اوقات، شخص ثالث (پدر و مادر زوج یا دیگری) در گواهی عدم امکان سازش متعهد می شوند دین زوج را به زوجه پرداخت کنند. شخص ثالث ضمن رسیدگی دادگاه، قبولی پرداخت را اعلام می کند.

شخص ثالث ضمن صورتجلسه دادگاه که سندی رسمی است به پرداخت دین زوج متعهد می شود. از این رو دین از زوج به شخص ثالث منتقل می شود.

اگر زمان اجرای طلاق، ثالث به تعهدش عمل ننماید، این حق برای زن باقی است که آن را مطالبه کند. پس از آن می تواند الزام شخص متعهد را به انجام تعهد از دادگاه بخواهد.

در مرتبه اول زوج باید حقوق مالی زوجه را پرداخت کند مگر دین به دیگری منتقل شده باشد. اگر گواهی عدم امکان سازش منتهی به اجرای طلاق نشود، مندرجات و تعهدات ضمن آن بی اعتبار می شوند.

بیشتر بدانید:

تعهد شخص ثالث به پرداخت مهریه

گواهی مشاوره خانواده

در طلاق توافقی زوجین با توجه به توافقات فی مابین اقدام می نمایند. مطابق بخشنامه ریاست قوه قضاییه مصوب ۱۳۹۷، زن و شوهری که قصد جدایی از طریق طلاق توافقی را دارند ابتدا به دفاتر مشاور خانواده اداره بهزیستی مراجعه می نمایند.

در این دفاتر جلساتی جهت حصول سازش برگزار می شود. در صورت عدم سازش، دفتر مشاوره صورتجلسه عدم صلح و سازش و عدم انصراف از طلاق را تنظیم و به زوجین تسلیم می نماید.

کلام آخر

در مواردی، زن و شوهر به طور توافقی تصمیم به طلاق می گیرند. زوجین طبق توافقات حاصله در مورد حقوق مالی زن و حقوق مشترک طرفین دعوی طلاق را توسط وکلای مجرب اقامه می نمایند.

خلاصه نمونه آرای قضائی

◇ طلاق توافقی تا زمانی که صیغه طلاق جاری نشده زوج می تواند از طلاق توافقی منصرف شود؛ اما در صورت اجرای حکم دیگر نمی تواند از طلاق صادره رجوع کند مگر آن که زوجه رجوع  به فدیه کند.
(دادنامه ۹۳۰۹۹۷۰۹۰۸۳۰۰۴۴۴۴ مورخ ۱۳۹۳/۸/۳ دیوان عالی کشور)

◇ در صورت توافق زوجین در نحوه پرداخت مهریه حین طلاق توافقی، طرح دعوای بعد اعسار از مهریه توسط زوجه قابل پذیرش نیست.
(دادنامه ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۴۰۰۰۶۰۲ مورخ  ۱۳۹۲/۴/۲۲ دادگاه تجدید نظر تهران )

 

جهت دریافت مشاوره تخصصی در امور خانوادگی با شماره های ۰۹۱۲۲۰۹۲۰۴۶ – ۰۲۱۸۸۷۴۶۳۶۱ تماس بگیرید.

 

ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده

دادگاه ضمن رای خود با توجه به شروط ضمن عقد و مندرجات سند ازدواج، تکلیف جهیزیه، مهریه و نفقه زوجه، اطفال و حمل را معین و همچنین اجرت‌المثل ایام زوجیت طرفین مطابق تبصره ماده (۳۳۶) قانون مدنی تعیین و در مورد چگونگی حضانت و نگهداری اطفال و نحوه پرداخت هزینه‌های حضانت و نگهداری تصمیم مقتضی اتخاذ می‌کند. همچنین دادگاه باید با توجه به وابستگی عاطفی و مصلحت طفل، ترتیب، زمان و مکان ملاقات وی با پدر و مادر و سایر بستگان را تعیین کند. ثبت طلاق موکول به تادیه حقوق مالی زوجه است. طلاق درصورت رضایت زوجه یا صدور حکم قطعی دایر بر اعسار زوج یا تقسیط محکوم به نیز ثبت می‌شود. در هرحال، هرگاه زن بدون دریافت حقوق مذکور به ثبت طلاق رضایت دهد می‌تواند پس از ثبت طلاق برای دریافت این حقوق از طریق اجرای احکام دادگستری مطابق مقررات مربوط اقدام کند.

ماده ۳۴ قانون حمایت خانواده

مدت اعتبار گواهی عدم امکان سازش برای تسلیم به دفتر رسمی ازدواج و طلاق سه ماه پس از تاریخ ابلاغ رای قطعی یا قطعی شدن رای است. چنانچه گواهی مذکور ظرف این مهلت تسلیم نشود یا طرفی که آن را به دفترخانه رسمی طلاق تسلیم کرده است ظرف سه ماه از تاریخ تسلیم در دفترخانه حاضر نشود یا مدارک لازم را ارائه نکند، گواهی صادر شده از درجه اعتبار ساقط است.
تبصره – هرگاه گواهی عدم امکان سازش صادر شده بر اساس توافق زوجین به حکم قانون از درجه اعتبار ساقط شود کلیه توافقاتی که گواهی مذکور بر مبنای آن صادر شده است ملغی می‌گردد.

ماده ۳۵ قانون حمایت خانواده

هرگاه زوج در مهلت مقرر به دفتر رسمی ازدواج و طلاق مراجعه و گواهی عدم امکان سازش را تسلیم کند، در صورتی که زوجه ظرف یک هفته در دفترخانه حاضر نشود سردفتر به زوجین اخطار می‌کند برای اجرای صیغه طلاق و ثبت آن در دفترخانه حاضر شوند. درصورت عدم حضور زوجه صیغه طلاق جاری و پس از ثبت به وسیله دفترخانه مراتب به اطلاع زوجه می‌رسد.
تبصره – فاصله بین ابلاغ اخطاریه و جلسه اجرای صیغه در این ماده و ماده (۳۴) این قانون نباید از یک هفته کمتر باشد. در مواردی که زوج یا زوجه مجهول‌المکان باشند، دعوت از شخص مجهول‌المکان از طریق نشر آگهی در جراید کثیرالانتشار یا هزینه درخواست کننده به وسیله دفترخانه به عمل می‌آید.

ماده ۳۶ قانون حمایت خانواده

هرگاه گواهی عدم امکان سازش بنا بر توافق زوجین صادر شده باشد، درصورتی ‌ که زوجه بنا بر اعلام دادگاه صادرکننده رای و یا به موجب سند رسمی در اجرای صیغه طلاق وکالت بلاعزل داشته باشد، عدم حضور زوج، مانع اجرای صیغه طلاق و ثبت آن نیست.

ماده ۳۷ قانون حمایت خانواده

اجرای صیغه طلاق با رعایت جهات شرعی در دفترخانه یا در محل دیگر و با حضور سردفتر انجام می‌گیرد.

سوالات متداول

۱- آیا داوری در طلاق توافقی صورت می گیرد؟

صورتجلسه داوری در دعوای طلاق ضمیمه پرونده می گردد.

۲- اگر زمان اجرای طلاق زن جهیزیه را مسترد نکرده باشد، آیا طلاق قابل اجرا است؟

جهاز حقوق مالی زن بشمار می رود. زن می تواند با توجه به مهلت سه ماهه اجرای طلاق، از طلاق منصرف شود یا استرداد جهیزیه را موکول به بعد از آن نماید.

۳- آیا زوجه می تواند در جلسه رسیدگی به طلاق توافقی درخواست تنصیف دارایی زوج را نماید؟

مطالبه تنصیف دارایی در طلاق توافقی امکانپذیر نیست.

۴- اگر زوج از حضور در دفترخانه برای اجرای طلاق امتناع کند آیا طلاق جاری می شود؟

عدم حضور زوج برای طلاق توافقی با وجود اخطار دفترخانه بیانگر عدم رضایت اوست. در چنین شرایطی طلاق جاری نمی شود.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *