حضانت فرزند در طلاق توافقی

حضانت فرزند در طلاق توافقی

حضانت یکی از امور مهمی است که در طلاق توافقی می بایست در خصوص آن‌ تعیین تکلیف شود. حضانت طفل تا سن هفت سالگی در هر حال با مادر است. پس از آن دختر تا نه سالگی و پسر تا پانزده سالگی که سن بلوغ است، بر عهده پدر می باشد.

در نوشته حاضر به طور کاربردی، در مورد حضانت در طلاق توافقی زوجین و نحوه تصمیم گیری دادگاه و اجرای آن پرداخته شده است.

حضانت چیست؟

حضانت به معنای نگهداری، پرورش، تربیت، تغذیه کردن و رسیدگی به امور نظافتی و بهداشتی طفل نابالغ است.

حضانت حق و تکلیف پدر و مادر است. به عبارتی، هر یک از ابوین علاوه بر اینکه حق نگهداری و تربیت اولاد خود را دارند، مکلف به انجام آن به نحو صحیح نیز می باشند.

حضانت یکی از اموری است که در طلاق توافقی در مورد آن اتخاذ تصمیم‌ می شود. دادگاه در زمان رسیدگی به طلاق می بایست در خصوص مسائل مالی و غیر مالی طرفین تصمیم بگیرد. یکی از این امور مهم، امر حضانت، تعیین مسئول آن و هزینه های آن می باشد.

بیشتر بدانید:

حضانت چیست؟ حق و تکلیف پدرومادر در حضانت فرزند

توافق زوجین بر سلب حضانت فرزند

بعد از حدوث اختلاف بین زن و شوهر و عدم تفاهم و تصمیم به جدایی، طلاق توافقی مسیری است که با تنش کمتر میان زوجین و با اراده طرفینی صورت می پذیرد. زوجین قبل از طلاق توافقی می توانند در مورد مسئولیت حضانت فرزند یا فرزندان مشترک با یکدیگر تراضی کنند.

در بسیاری موارد مشاهده شده است، طرفین با حضور در دفترخانه اسناد رسمی اقدام به سلب حضانت خود و واگذاری آن به طرف مقابل نموده و ضمن آن موارد و الزامات مربوطه را قید می کنند.

باید خاطر نشان کرد، از آنجا که امر حضانت علاوه بر حق ابوین، تکلیف هر یک از آنها نیز می‌باشد، لذا با توجه به وابستگی تکلیف حضانت با نظم عمومی، قابل اسقاط نمی باشد. بنابراین این سند اگر چه رسمی است فاقد آثار حقوقی است.

تعیین تکلیف حضانت در طلاق توافقی

طبق ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱: “دادگاه ضمن رای خود با توجه به شروط ضمن عقد و مندرجات سند ازدواج، تکلیف جهیزیه، مهریه و نفقه زوجه، اطفال و حمل را معین و همچنین اجرت‌المثل ایام زوجیت طرفین مطابق تبصره ماده (۳۳۶) قانون مدنی تعیین و در مورد چگونگی حضانت و نگهداری اطفال و نحوه پرداخت هزینه‌های حضانت و نگهداری تصمیم مقتضی اتخاذ می‌کند…”

بیشتر بدانید:

طلاق توافقی و مراحل آن

مفاد ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده در خصوص همه موارد طلاق زوجین از جمله طلاق توافقی وضع گردیده است. به موجب آن دادگاه باید ضمن گواهی عدم امکان سازش، تکلیف حضانت و مسئول آن، چگونگی‌ و هزینه های آن را مشخص نماید.

اگر در خصوص فرد مسئول بین ابوین توافق باشد، طفل بالای هفت سال به آن شخص سپرده می شود. تا سن هفت سالگی حضانت فرزند (دختر و پسر) در هر حال با مادر است.

در مواردی که فرزند از سن حضانت خارج شده باشد، به عبارتی دختر به سن نه سالگی و پسر به سن پانزده سالگی تمام رسیده باشد، در این موارد دادگاه دخالتی نمی کند.

به دیگر سخن، فرزند مشترک که به سن بلوغ رسیده است، شخصاً تصمیم می گیرد نزد کدام یک از ابوین زندگی کند و هیچ اجباری در میان نیست مگر مصلحت وی ایجاب نماید. در این صورت به حکم دادگاه نزد یکی از آنها باید باشد.

تعیین هزینه های حضانت و نگهداری

دادگاه ضمن رسیدگی به دادخواست طلاق توافقی و حین صدور گواهی عدم امکان سازش، در مواردی که حضانت بر عهده مادر قرار گرفته است، میزان مخارج و هزینه فرزند را مشخص می نماید.

نفقه فرزند در وهله اول بر عهده پدر است. در صورت فوت یا عدم تمکن مالی وی برعهده جد پدری است. به همین‌ ترتیب بعد از وی بر عهده مادر است.‌ بعد از وی با رعایت اقرب فالاقرب بر عهده اجداد و جدات مادری و جدات پدری قرار می گیرد.

چنانچه حضانت و نگهداری بر عهده پدر باشد، تامین هزینه های فرزند با پدر است. در این صورت دادگاه در میزان نفقه مداخله نمی کند.

نحوه اجرای رای دادگاه

با صدور گواهی عدم امکان سازش و تعیین تکلیف حضانت و هزینه ها، ظرف سه ماه با رعایت تشریفات قانونی، رای اجرا و طلاق بین زن و مرد جاری و ثبت می گردد.

بیشتر بدانید:

اجرای طلاق توافقی

چنانچه به هر نحو طرف مقابل فرزند را جهت اجرای رای دادگاه تحویل مسئول حضانت ندهد یا پدر از پرداخت هزینه ها امتناع نماید، ذینفع گواهی عدم امکان سازش می تواند در مرحله اجرای احکام مفاد گواهی صادره را اجرا نماید.

خلاصه نمونه آرای قضایی

◇ اولویت حضانت تا ۷ سالگی با مادر و پس از آن در صورت حدوث اختلاف با تشخیص دادگاه و درنظرگرفتن مصلحت کودک تعیین می شود. لذا صدور حکم به تفویض حضانت فرزند زیر ۷ سال به پدر بدون احراز عدم صلاحیت مادر و عدم رعایت مصلحت طفل صحیح نیست.
(دادنامه ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۴۷۰۱۱۹۹ – ۹۳/۷/۱۵ شعبه ۴۷ دیوان عالی کشور)

◇ اگر براساس طلاق توافقی، حق حضانت به یکی از زوجین سپرده شود، امکان عدول از توافق مربوطه وجود دارد.
(دادنامه ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۳۰۰۱۰۴۱ – ۹۳/۶/۳۰ شعبه ۳۰ دادگاه تجدیدنظر تهران)

 

جهت دریافت مشاوره تخصصی در امور خانوادگی با شماره های ۰۹۱۲۲۰۹۲۰۴۶ – ۸۸۷۴۶۳۶۱ تماس بگیرید.

 

سوالات متداول

۱- آیا رای طلاق توافقی قابل اعتراض است؟

با اسقاط حق تجدیدنظر و فرجام خواهی توسط طرفین یا وکلای آنها، گواهی قطعی شده و تا سه ماه مهلت اجرای طلاق می باشد.

۲- با فوت هر یک از ابوین حضانت بر عهده کیست؟

با فوت هر یک، حضانت با طرف دیگر می باشد.

۳- اگر به هر علتی گواهی عدم امکان سازش به طلاق توافقی منتهی نشود تکلیف حضانت چیست؟

با عدم اجرای طلاق پس از سپری شدن سه ماه از تاریخ قطعیت، رای طلاق و مفاد آن بی اعتبار می شوند.

۴- در چه صورتی می توان طفل را از مادر که حضانت برعهده اش است گرفت؟

با اثبات عدم صلاحیت مادر در نگهداری و تربیت طفل از طریق یکی از  موارد قانونی، دادگاه حکم به سلب حضانت می دهد.

۵- آیا با قرارداد می توان حق حضانت را سلب نمود؟

پدر یا مادر نمی توانند بطور کامل حق و تکلیف حضانت طفل را از خود سلب و ساقط نمایند.

۶- چه مواردی باعث عدم صلاحیت پدر در نگهداری می شود؟

اعتیاد پدر، زندانی بودن، ضرب و جرح و آزار و اذیت کودک و به طور کلی هر آنچه موجب آسیب مستمر به طفل گردد.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *