اعتراض به قرار موقوفی تعقیب

زهرا شریفی

 

قرار موقوفی تعقیب یکی از قرارهای نهایی دادسرا است و موارد اعتراض به آن در قانون پیش بینی شده است. با صدور و قطعیت این قرار در هر مرحله دادرسی اعم از دادسرا، دادگاه و اجرای احکام پرونده مختومه می شود.

در ادامه وکیل کیفری تهران به طور کاربردی، مواردی که منتهی به صدور قرار منع تعقیب می شوند همچنین آثار آن و نحوه اعتراض به آن را بیان می کند.

موارد صدور قرار موقوفی تعقیب

مواردی که منجر به صدور قرار موقوفی تعقیب می شوند طبق ماده ۱۳ قانون آیین دادرسی کیفری عبارتند از:

فوت متهم یا محکوم علیه، گذشت شاکی خصوصی در جرایم قابل گذشت، شمول عفو، نسخ مجازات قانونی، شمول مرور زمان در موارد پیش بینی شده در قانون، توبه متهم در موارد قانونی و اعتبار امر مختوم.

علاوه بر موارد فوق طبق ماده ۲۰۲ این قانون، جنون متهم حین ارتکاب جرم از موارد صدور قرار موقوفی تعقیب است. در اینجا پس از احراز جنون متهم از طریق معاینات پزشکی قانونی و تحقیق از نزدیکان متهم قرار موقوفی تعقیب صادر می شود.

فوت متهم

فوت متهم یکی از قرارهای موقوفی تعقیب است. با توجه به اصل شخصی بودن جرم و مجازات تعقیب کیفری و مجازات در مورد شخص مرتکب صورت می گیرد. از این رو مجازات ها به دو دسته تقسیم می شوند.

۱- مجازات های شخصی شامل حبس، شلاق و جزای نقدی. در این صورت با فوت متهم یا محکوم علیه مطلقا قرار موقوفی تعقیب صادر می شود.

بیشتر بدانید:

نحوه اجرای احکام کیفری

۲- ضرر و زیان ناشی از جرم که شامل دیه، رد مال و خسارات وارده می باشد. در اینجا فوت مرتکب تاثیری در مطالبه ضرر و زیان از سوی بزه دیده نخواهد داشت.

در خصوص دیه، با فوت متهم دادستان پرونده را جهت تعیین تکلیف دیه به دادگاه کیفری ارسال می کند. در مورد رد مال و ضرر و زیان وارده، اگر پرونده در مرحله اجرا باشد حکم با توقیف اموال محکوم علیه اجرا می شود.

اگر مرتکب قبل از صدور حکم فوت کند، می بایست به طرفیت وراث قانونی متوفی دادخواست به دادگاه حقوقی تقدیم شود.

گذشت شاکی خصوصی

گذشت شاکی خصوصی از موارد صدور قرار موقوفی تعقیب است که ظرف ده روز قابل اعتراض است. در این صورت اگر قرار از سوی دادسرا صادر شده باشد قابل اعتراض در دادگاه کیفری ۲ می باشد. چنانچه از سوی دادگاه صادر شود، قابل اعتراض در دادگاه تجدیدنظر استان خواهد بود.

منظور از گذشت طبق قانون، گذشت منجز و بی قید و شرط است. لذا به گذشت معلق و مشروط ترتیب اثر داده نمی شود مگر شرط یا معلق علیه محقق شود.

بنابراین با این نوع گذشت تحقیقات و رسیدگی ادامه می یابد تا شرط و معلق علیه ایجاد شود. با حصول شرط، گذشت قطعی شده و رسیدگی موقوف می شود.

در گذشت مشروط به طور مثال شرط می شود اگر تا فلان زمان دیه پرداخت شود محکوم له رضایت خود را اعلام می کند. در گذشت معلق شرط می شود اگر پدر محکوم له از کما خارج شود رضایت اعلام شود.

بیشتر بدانید:

انواع قرارهای نهایی دادسرا

با گذشت شاکی (همه شکات) خصوصی در جرم قابل گذشت قرار موقوفی تعقیب صادر می شود که قابل اعتراض است. در جرائم غیر قابل گذشت نسبت به جنبه خصوصی جرم قرار موقوفی تعقیب صادر و در مورد جنبه عمومی جرم پیگیری ادامه می یابد.

اصل بر غیرقابل گذشت بودن جرائم است‌. مصادیق جرایم قابل گذشت در ماده ۱۰۴ قانون مجازات اسلامی و ماده ۱۱ قانون کاهش مجازات حبس تعزیری (۱۳۹۹) قید شده است.

شمول عفو

عفو (عفو خصوصی) نیز یکی از موارد صدور قرار موقوفی تعقیب است که اعتراض به آن طبق مقررات می باشد.

عفو دو نوع است: عمومی و خصوصی. در عفو عمومی به موجب قانون تعقیب، دادرسی و اجرای جرایم تعزیری موقوف می شود. اما خسارت و ضرر و زیان مدعی خصوصی به قوت خود باقیست. عفو عمومی در همه مراحل رسیدگی قابل اعمال است.

عفو خصوصی پس از پیشنهاد رئیس قوه قضائیه و موافقت رهبری حاصل می شود. عفو خصوصی غالباً پس از صدور حکم در مرحله اجرا و با ابلاغ بخشنامه عفو صورت می گیرد.

نسخ مجازات قانونی

نسخ مجازات دونوع است: ۱- نسخ عنوان مجرمانه عمل ارتکابی به طور کلی. در این صورت وصف مجرمانه از بین می رود. اما زیان دیده می تواند دعوی خسارت در دادگاه حقوقی اقامه کند.

۲- نسخ مجازات قانونی جرم. در این صورت فعل ارتکابی همچنان مجرمانه است. لکن مجازات آن تخفیف یا تشدید می شود. در این صورت مرجع کیفری قرار موقوفی تعقیب صادر خواهد کرد.

در مواردی مجازات قانونی جرم به موجب قانون بعدی تخفیف می یابد. در اینجا اگر قبل از صدور حکم باشد، مقرره جدید اعمال می شود‌.

ممکن است، قانون مخفف پس از صدور حکم قطعی تصویب شود. در این صورت قاضی اجرای احکام کیفری پرونده را جهت اصلاح رای و تخفیف مجازات نزد دادگاه صادرکننده حکم ارسال می نماید.

مرور زمان

مرور زمان از اقسام‌ صدور قرار موقوفی تعقیب است که در مهلت مقرر قابل اعتراض می باشد. مرور زمان تعقیب و صدور حکم در جرایم غیرقابل گذشت ذیل ماده ۱۰۵ قانون مجازات اسلامی بیان شده است.

مرور زمان در جرایم قابل گذشت در ماده ۱۰۶ و مرور زمان اجرای مجازات در ماده ۱۰۷ این قانون آمده است.

مرور زمان جرایم کلاهبرداری و انتقال مال غیر، اگر ارزش مال تا یک میلیارد ریال باشد، تا یکسال از تاریخ اطلاع از وقوع جرم است. اگر ارزش مال برده شده بیش از این مبلغ باشد، فاقد مرور زمان شکایت، صدور حکم و اجرای حکم خواهد بود.

بیشتر بدانید:

مرور زمان شکایت، تعقیب و اجرای حکم

توبه

توبه در جرایم تعزیری درجات ۶، ۷ و ۸ موجب سقوط مجازات است. بنابراین اگر دادسرا یا دادگاه در جرم درجه ۶ و دادگاه در جرایم درجه ۷ و ۸ ندامت و اصلاح مرتکب را احراز کنند قرار موقوفی تعقیب صادر می گردد.

توبه و ندامت متهم در جرایم تعزیری درجات ۱ تا ۵ صرفاً موجب تخفیف مجازات خواهد بود. در جرائم موجب حد توبه مسقط مجازات است مگر در جرایم قذف و محاربه همچنین در قصاص و دیه توبه پذیرفته نمی شود.

اعتبار امر مختوم

اعتبار امر مختوم در دعاوی حقوقی و کیفری دارای تعریف متفاوتی است. در آیین دادرسی مدنی وجود سه شرط وحدت موضوع، وحدت اصحاب دعوی و وحدت جهت برای تحقق اعتبار امر مختوم لازم است.

اما در آیین دادرسی کیفری تنها وحدت موضوع و رفتار ارتکابی ملاک اعتبار امر مختومه است. گذشت شاکی خصوصی در جرم قابل گذشت از موارد شمول اعتبار امر مختوم می باشد.‌

برای مثال، زیان دیده علیه شخصی شکایت افترا اقامه می کند و منجر به رسیدگی و صدور حکم‌ می شود. سپس همین شکایت را بر علیه شخص دیگری مطرح می کند. در اینجا موضوع مشمول امر مختوم شده و قرار موقوفی تعقیب صادر می شود.

نحوه اعتراض به قرار منع تعقیب

اعتراض به قرار موقوفی تعقیب به موجب لایحه دفاعیه صورت می گیرد. مرجع کیفری ذیل قرار صادره قابل اعتراض بودن و مهلت اعتراض را که ده روز است قید می نماید.

وکیل امور کیفری با توجه به مدارک و مستندات موجود و مطابقت دادن آن با مقررات جزائی و رویه معمول در محاکم کیفری، اقدام به تنظیم لایحه اعتراضی قوی، مستند و مستدل می نماید.

کلام آخر

قرار موقوفی تعقیب از قرارهای نهایی دادسرا محسوب می شود. طبق مقررات بزه دیده می تواند جرم را از نظر عمومی و خصوصی پیگیری نماید.

مرجع کیفری در صورت حصول موارد قانونی اقدام به صدور قرار موقوفی تعقیب می نماید که قرار صادره قابل اعتراض است.

 

جهت دریافت مشاوره تخصصی و تنظیم لایحه اعتراضی با شماره های ۰۹۱۲۲۰۹۲۰۴۶ – ۸۸۷۴۶۳۶۱ تماس بگیرید.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *