گواهی انحصار وراثت و همه چیز در مورد آن

گواهی انحصار وراثت و همه چیز در مورد آن - دفتر وکالت و مشاوره حقوقی شریفی

گواهی انحصار وراثت تصدیقی است که بیانگر محصور بودن اشخاص معین و معلوم به عنوان وراث متوفی و تعیین سهم هر یک از ماترک می باشد.

شخصی که فوت می کند اموال و دارایی هایی از خود به جای می گذارد. تعیین تکلیف اموال متوفی امری ضروری است. اینکه دارایی متوفی به چه نحو تقسیم می شود را مقررات ارث در قانون مدنی تعیین می نماید.

بازماندگان متوفی نمی توانند به دلخواه سهم خود از ماترک را تعیین نمایند. برای این منظور بایستی گواهی انحصار وراثت که در بر دارنده فوت متوفی، تعداد ورثه و میزان سهم هر یک از ماترک می باشد، صادر گردد.

چرا صدور گواهی انحصار وراثت لازم است؟

اولین اقدام وراث پس از فوت متوفی درخواست صدور گواهی انحصار وراثت است. با گواهی مزبور است که می توان نسبت به ماترک بر جای مانده اقدامات حقوقی انجام داد.

از آنجا که هر شخصی حق هرگونه تصرف و انتقالی در مایملک خود را دارد با فوت متوفی، وراث قانونی به عنوان قائم مقام مورث، مالک ماترک می شوند و نسبت به سهمشان می توانند هرگونه دخل و تصرفی نمایند.

اگر گواهی حصر وراثت صادر نگردد علاوه بر اینکه وراث نمی توانند اقدامی در مورد مهر و موم و تحریر ترکه نمود، اساساً هیچ مالی چه منقول و چه غیر منقول را نمی توان انتقال داد.

بیشتر بدانید:

مهر و موم و تحریر ترکه – مراحل و شرایط آن

مراحل صدور گواهی انحصار وراثت

• شورای حل اختلاف آخرین محل اقامت متوفی به درخواست انحصار وراثت رسیدگی می نماید. ماده ۲۰ قانون آیین دادرسی مدنی: دعاوی راجع به ترکه متوفی در دادگاه محلی اقامه می شود که آخرین اقامتگاه متوفی در ایران آن محل بوده و اگر آخرین اقامتگاه متوفی معلوم نباشد رسیدگی در صلاحیت دادگاهی است که آخرین محل سکونت متوفی بوده است.
• اگر محل اقامت دائمی متوفی خارج از کشور بوده، هر یک از شوراهای حل اختلاف تهران صالح به رسیدگی و صدور گواهی حصر وراثت هستند.
• دعوی حصر وراثت، دعوایی غیر مالی و هزینه آن ۲۰۰ هزار تومان است.
• یکی از وراث با در دست داشتن شناسنامه متوفی، شناسنامه خود و سایر وراث، عقد نامه همسر دائمی و استشهادیه محضری برای ثبت دادخواست انحصار وراثت به یکی از دفاتر خدمات قضایی مراجعه می نمايد.
• اگر ارزش ماترک، کمتر از ۵۰ میلیون تومان باشد درخواست صدور گواهی محدود و چنانچه ارزش آن بیش از این مبلغ باشد درخواست صدور گواهی حصر وراثت نامحدود می گردد.
• در مواردی که ماترک بالای ۵۰ میلیون است نشر آگهی به مدت سی روز الزامیست.
• چنانچه دادخواست فاقد اسناد هویتی یک یا برخی از وراث باشد، شورای حل اختلاف از اداره ثبت احوال محل جهت معرفی وراث حین الفوت و ارسال تصویر شناسنامه استعلام می نماید.
• اگر به عقد نامه زوجه متوفی دسترسی نباشد می توان درخواست استعلام از مرجع صادرکننده نمود.
• پس از نشر آگهی در مواردی که آگهی لازم است و در مواردی که آگهی لازم نیست پس از تکمیل بودن پرونده گواهی انحصار وراثت صادر و به درخواست کننده ابلاغ می گردد.
• در گواهی انحصار وراثت، علاوه بر ذکر نام وراثی که ارث می برند، سهم هر یک از ماترک طبق مقررات ارث آورده می شود.
• در مورد ایرانیان غیر شیعه و ایرانیان زرتشتی، مسیحی و یهودی رسیدگی به درخواست انحصار وراثت با رعایت قواعد و عادات مسلم در مذهب آنان صورت می پذیرد. به عبارتی قدرالسهم هر وارث با توجه به آیین مذهبی متوفی می باشد.

بیشتر بدانید:

نحوه تقسیم ترکه و مراحل آن

مدارک مورد نیاز درخواست انحصار وراثت

۱- گواهی فوت
۲- استشهادیه محضری که به امضای ۳ نفر رسیده است.
۳- کد ملی و شناسنامه متوفی
۴- شناسنامه درخواست کننده و بقیه وراث
۵- سند ازدواج زوجه دائم متوفی
۶- وصیت نامه در صورت موجود بودن

چه کسانی می توانند درخواست گواهی انحصار وراثت نمایند؟

هر کسی که در ماترک متوفی ذی نفع باشد می تواند درخواست صدور گواهی حصر وراثت دهد. این اشخاص عبارتند از :
• هر یک از وراث
• طلبکار
• موصی له (کسی که مورث به نفع او وصیت تملیکی نموده است)
• وصی (کسی که اجرای وصیت متوفی را بر عهده گرفته است)
• شخص یا اشخاصی که به طور غیر مستقیم از اثبات وراثت احدی از وراث نفع می برد مانند زوجه پسر متوفی برای وصول مهریه اش.

بیشتر بدانید:

حقوق و دیون متعلق به ترکه

برای اخذ گواهی فوت به کجا مراجعه کنیم؟

با فوت متوفی و تایید آن از سوی پزشک، مراتب فوت در اداره ثبت احوال ثبت می گردد. پس از آن شناسنامه متوفی ابطال و گواهی فوت صادر می گردد. گواهی فوت را می توان از طریق سایت death.sabteahval.ir و یا به درخواست ذینفع از اداره ثبت احوال شهرستان محل فوت دریافت نمود.

اظهارنامه مالیات بر ارث

پس از فوت متوفی، ورثه بایستی صورت اموال منقول و غیر منقول مورث را به اداره دارائی آخرین محل اقامت متوفی ارائه نمایند. معرفی اموال در فرم اظهارنامه مالیات بر ارث ذکر و به سرممیز مربوطه جهت تشکیل پرونده تسلیم می گردد. ارجح است ظرف یکسال از تاریخ فوت اظهارنامه مالیات بر ارث ثبت گردد چرا که مشمول مبلغی تخفیف می گردد. فوت های قبل از سال ۱۳۹۵ برای ثبت دادخواست انحصار وراثت ارائه گواهی اظهارنامه مالیات بر ارث ضروری بود.

در مورد فوت های بعد از سال ۹۵ برای درخواست انحصار وراثت نیازی به ارائه گواهی مزبور نمی باشد. وراث بعد از صدور گواهی حصر وراثت نیز می توانند اقدام به تکمیل اظهارنامه نمایند. در هر حال، بدون صدور گواهی مفاصا حساب مالیات بر ارث امکان نقل و انتقال رسمی اموال متوفی وجود ندارد.

انحصار وراثت محدود و نامحدود

طبق بخشنامه شماره ۳۸۳۸۴ – ۱۳۹۹/۷/۷ قوه قضائیه، اگر اموال متوفی بیش از ۵۰ میلیون تومان باشد گواهی حصر وراثت نامحدود درخواست و صادر می گردد. در این صورت صدور گواهی نیازمند نشر آگهی است. اما اگر ارزش اموال متوفی کمتر از این مبلغ باشد گواهی به صورت محدود صادر می گردد و نیازی به نشر آگهی نمی باشد. مدت نشر آگهی سی روز است.

ضمن آگهی اعلام می گردد اگر فرد یا افراد ذینفعی غیر از کسانی که به عنوان‌ ورثه معرفی شده وجود دارد مراتب را به شورا اعلام نماید. نشر آگهی از طریق سیستمی و مستقیم از سوی شورای حل اختلاف بدون پرداخت هزینه ای انجام می شود.

بیشتر بدانید:

قبول و رد ترکه – آثار هر یک – نکات مهم

مدت زمان صدور گواهی انحصار وراثت

مدت زمان صدور گواهی حصر وراثت محدود تا یک هفته از تاریخ ثبت است. در مورد گواهی های نامحدود با توجه به لزوم نشر آگهی، پس از انقضای مدت سی روز از تاریخ انتشار گواهی انحصار وراثت صادر می گردد.

چطور متوجه صدور گواهی انحصار وراثت شویم؟

در بسیاری مواقع به دلیل اختلاف بین وراث یا به هر دلیلی ورثه نمی دانند گواهی انحصار وراثت صادر شده یا خیر. از آنجا که این گواهی از سوی شورای حل اختلاف آخرین محل زندگی متوفی صادر می گردد می توان جهت استعلام به شورای مربوطه مراجعه نمود.

اعتراض به گواهی انحصار وراثت

پس از صدور گواهی انحصار وراثت، ممکن است فرد یا افراد ذینفع به لحاظ وجود وصیت نامه یا نبردن نامشان به عنوان ورثه نسبت به گواهی صادره معترض باشند.

متقاضی ادله باطل بودن گواهی انحصار وراثت را ضمیمه اعتراض می کند (ماده ۴۴ قانون امور حسبی). شعبه صادرکننده گواهی پس از ابلاغ وقت رسیدگی به افراد ذینفع، به اعتراض رسیدگی و اتخاذ تصمیم می نماید.

اگر موضوع اعتراض، وصیت متوفی باشد اعم از اینکه وصیت رسمی یا عادی باشد چنانچه میان ورثه در خصوص آن اختلافی نباشد شورا راساً به موضوع رسیدگی می کند. اما در صورت وجود اختلاف رسیدگی به وصیت نامه ابرازی در صلاحیت دادگاه حقوقی می باشد.

جرم اخذ انحصار وراثت خلاف واقع

اگر متقاضی صدور گواهی انحصار وراثت از روی علم و عمد یکی از وراث قانونی را اعلام نکند، مرتکب جرم کلاهبرداری می گردد. ورثه ای که نامش در گواهی صادره ذکر نشده، می تواند شکایت کیفری بر علیه متقاضی اقامه کند. مرتکب علاوه بر ادای خسارات به مجازات جرم کلاهبرداری (۱ تا ۷ سال زندان و جزای نقدی) محکوم می گردد.

 

جهت دریافت مشاوره تخصصی در امور ارث با شماره های ۰۹۱۲۲۰۹۲۰۴۶ – ۸۸۷۴۶۳۶۱ تماس بگیرید.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *